Hukuk Fakültesi Öğrencisi Kendini Nasıl Geliştirebilir?

Hukuk Fakültesi Öğrencisi Kendini Nasıl Geliştirilebilir?

Hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir sorusu, öğrencilere yönelik bir açıklama içerse de bundan tüm hukukçuların istifade etmesi mümkündür. Ancak, ülkemizdeki hukukçuların büyük çoğunluğu zaten hukuk öğrencisi oldukları dönemde yaptıkları hatanın farkındadır ya da bilincinde olmasa da mesleki hayatında bunun eksikliklerini fazlasıyla hissediyordur… (ya da muhataplarına hissettiriyordur). Hukuk fakültesi yıllarını bugün anlatacaklarımı bilmeden ve uygulamadan geçiren birisi olarak genç hukukçulara bir nebze olsun yol göstermek istiyorum.

Bir hukuk öğrencisi, kendisini geliştirmek istiyorsa öncelikle hukuk alanının özel bir alan olduğunu bilmelidir. Raif Necdet Kestelli “Adalet, toplumların nefes borularıdır” derken aslında hukuk sisteminin önemine değinmektedir. Elbette hukuk sistemlerinin yapısı önemlidir ancak sistemi oluşturan insan gücü de büyük bir bileşendir. Kusursuz bir sistem kötü uygulayıcıların elinde ziyan olurken iyi uygulayıcılar da kötü sistemlerin açığını kapatabilmektedir. Bu anlamda Türkiye ‘de hukuk öğrencisi olmayı seçenlerin sorumluluğu yüksektir. Çünkü kusurlarıyla meşhur bir sistem ancak kendisini geliştiren hukukçular ile istenilen düzeye ulaşacaktır. Hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir açıklamalarına geçmeden önce hukuk fakültesi seçiminizle ilgili birkaç kelam etmek istiyorum.

Hukuk Fakültesi Tercih Dönemi

Hukuk fakültesi her zaman en prestijli bölümler arasında yer alıyor. Bu bölümü kazanan da kazandıran da daima gurur duyuyor.  Ayrıca bu durum, okul ve dershaneler açısından da büyük reklam kaynağı oluşturuyor. Bu nedenle hukuk öğrencisi sayılarla ifade ediliyor ve asla kazanan kişilerin mesleki uygunluğu ölçülmüyor.

Evet, yanlış duymadınız, mesleki uygunluk ve olgunluktan bahsediyorum. Psikolojik danışmanlar ya da rehber öğretmenler tarafından uygulanması gereken bir dizi testten…Mesleki olgunluk, akademik benlik ya da kendini değerlendirme envanterlerinden…Hani psikolojik danışmanlık ve rehberlik bölümünde, “Mesleki Rehberlik” dersinde öğretilen kariyer gelişim kuramlarından… Biliyorum ki sizi hukuk öğrencisi olmaya iten süreçte bunların hiçbirisi uygulanmadı…

Üniversite sınavından aldığınız puana bakıldı ve yüksek puanda olduğunuz için hukuk, psikoloji, PDR gibi bölümlerin yanısıra iyi üniversitelerin İngilizce İİBF bölümlerini seçmeniz önerildi. Hiç kimse size “sen ne düşünüyorsun, hukuk eğitimine yatkın mısın, ezberin ya da muhakeme yeteneğin nasıl” diye sormadı, bunu ölçmedi…(Kim bilir ikinci lisansım olan PDR’den mezun olduktan sonra bir de iyi bir PDR’ci nasıl olmalı başlığı atarız..)

Artık siz hukuk öğrencisi olarak onları gururlandırıyorsunuz…Belki moda tasarımcı olmak istiyordunuz. Öğretmen olup Anadoluyu dolaşmak.. Bir parçayı söküp tamir etmek ya da resim çizmek…Sistemi eleştirdiğimiz yeter diyerek artık hukuk fakültesi öğrencisi olmayı kabullendiğinizi ve bu yolda başarılı olmak için elinizden geleni yapacağınızı düşünerek hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir yazıma geçiyorum..

Sorunlu Bir Hukuk Eğitimine Hoşgeldiniz

Nasıl yani, o kadar puan yaptınız ve oldukça sorunlu bir yere adım mı atıyoruz ?Maalesef ki öyle. Ülkemizde her bölümün kalitesi düştü ama hukuk fakültelerinin kalitesi yerle bir oldu. Yeni üniversiteler, yeni fakülteler ve artan kontenjanlar derken hukuk öğrencisi sayısı onlarca katına çıktı. Belli üniversitelerde yoğunlaşmış akademisyenler yeni açılan üniversitelere dağıldı. Anadolu’da açılan üniversiteler yetersiz akademisyenler ile mezun vermeye başladı. (Atatürk Üniversitesi ve Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin ilk öğrencileri, akademisyen olmaması nedeniyle Gazi Üniversitesi’nde eğitime başladı ve eğitim hayatını orada geçirdi. )

 

Eksikler halen devam ediyor ve hukuk öğrencisi kariyerini ne yazık ki kendisi çiziyor. Asıl konumuz olmaması nedeniyle bu konu üzerinde daha fazla durmayacağım. Ama güncel sorunların bilinmesi ve anlaşılması için Sevilay Göknar’a ait oldukça başarılı yazının linkini bırakıyorum…

Galiba kaybolan yıllarımın da etkisiyle konudan biraz uzaklaştım. Asıl konumuza dönersek bir hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir?

  1. Hukuk Fakültesini Sevin

İyi bir hukuk öğrencisi ve akabinde iyi bir hukukçu olmak istiyorsanız bölümünüzü sevin, sevmeye çalışın. Zaten ilginiz varsa bu daha kolay olacaktır. Hiçbir bilginiz yoksa da öncelikle bölümünüzü tanıyın. “Aklım başka yerde değil, ama nedense halen bölüme ısınamadım” diyorsanız da karamsar olmaya gerek yok. Bölümü zamanla sevecek, hukuk ağırbaşlılığını kazanacaksınız. Özgür Bolat’ın da ifade ettiğine göre, tutku çocukluktan gelen bir şey değil, sonradan da oluşabiliyor. Başka bir ifade ile insan, iyi yaptığı işe tutkuyla sarılıyor ve mutlu oluyor. Siz de haksızlığa uğramış insanların adalet yolculuğunda onların yanında olmayı istiyorsanız, mutlu bir hukuk öğrencisi olabilirsiniz.

  1. Kitap okuyun 

 

Hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir diye bir soru alsam her şeyden önce okumak derdim. Thomas Carlyle’nin “Bugünün gerçek üniversitesi, bir kitaplıktır” sözüne sonuna kadar katılıyorum. Evet değerli hukuk öğrencisi arkadaşlar, bu bölüme geldiyseniz okumayı sevmeli ve hayatınızın bir parçası haline getirmelisiniz. Her gün düzenli bir şekilde (en azından yarım saatte) alan içi ve dışı okuma yapmalısınız.  Hukukçuların okuması gereken kitapların yanında roman, şiir gibi farklı türden eserleri de denemelisiniz. Böylelikle zekanızın geliştiğini, kelime dağarcığınızın çoğaldığını, muhakeme yeteneğinizin arttığını, mesleki yazma ve okumalarda kalitenizin arttığını fark edeceksiniz.

  1. Film İzleyin

 

Hukuk öğrencisi için kitap okumak kadar film izlemek de katkı veriyor. Özellikle hukuk bilincinin kazanılması bakımından filmler akılda kalıcı oluyor. “Şüpheden sanık yararlanır, hukuk önünde herkes eşittir, savunma hakkı kutsaldır” gibi temel hukuk öğretileri filmlerle birlikte daha da anlam kazanıyor. Kalitesi ile dünyanın takdirini kazanmış filmler, hukuk öğrencisi için sürekli hatırlayacağı yaşantılar sunuyor. Meslek hayatınız boyunca zaten gerçekleri ile karşılaşacaksınız ama ondan önce bu hissi filmlerde yaşayabilirsiniz. Örneğin George Stinney’in hayatını izleyerek somut delilin ne kadar önemli olduğunu, atlanılan hukuk ilkelerinin insanların hayatını nasıl mahvettiğini görebilirsiniz.

  1. Dersleri Takip Edin

Bu konuda sorumluluk alacağınızı ve derslerinizi aksatmayacağınızı umuyorum. Yine de içinizde dersleri ikinci plana atmak isteyenler olursa diye bu maddeyi de ekliyorum. Değerli hukukçular, asla ama asla derslerinize ara vermemelisiniz. Araştırmalar, etkin dinleme eğitimi verilen ve bunu uygulayan öğrencilerin başarılarında belirgin bir artış görülmektedir. Hukuk öğrencisi için devamsızlık sorunu olmasa da tüm derslere gitmeli, akademisyenleri pür dikkat dinlemeli, aklınıza takılan soruları çekinmeden sormalısınız. Kanunların, Yüksek mahkeme kararlarının ve içtihatların sistematiğini ancak böyle anlayabilirsiniz.

Örnek vermek gerekirse “seni döverim demenin dövmekten daha fazla ceza içerdiği” gibi tuhaf detayları ancak böyle anlayabilirsiniz. Bir hukuk öğrencisi arkadaşım “zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin farkını son sene anladığını” söylemişti. Muhakeme yeteneğinden emin olduğum bu arkadaşım birçok derse gitmediği, gittiği dersleri de dinlemediği için bu duruma düşmüştü.

  1. Yabancı Dil Öğrenin 

4 yıllık eğitiminiz boyunca mutlaka İngilizce öğrenin. C-1 seviyesinde bir İngilizcenin yanında İspanyolca, Almanca ya da Fransızcadan birini eklemeye çalışın. Elbette içinizden “yabancı dil benim ne işimi yarayacak” diyenler olacaktır. Hukuk öğrencisi kanunlardaki ve kaynaklardaki yabancı kelimeleri öğrenmek varken, yabancı dille mi uğraşacak? Evet, uğraşacaksınız, uğraşmalısınız, her şeyden önce kendiniz için  bunu yapmalısınız…Böylelikle yabancı kaynakları araştırabilir, evrensel kararları inceleyebilir uluslararası firmaların hukuk departmanlarında çalışabilir ya da uluslararası uyuşmazlıklarda görev alabilirsiniz.

  1. Yüksek Lisans Yapın

Lisans eğitimi bittikten sonra mutlaka ilgili olduğunuz alanda bir yüksek lisans programına kaydolun. Örneğin Cumhuriyet savcısı olmak ya da daha çok ceza avukatlığı yapmak istiyorsanız, kamu hukuku alanında yüksek lisans yapabilir, sevdiğiniz bir konu hakkında derinlemesine inceleme yaparak tez hazırlayabilirsiniz. Emin olun hukuk öğrencisi olduğunuzu en çok bu süreçte anlayacaksınız. Hem de  bir hukuki konuda uzman düzeyinde bilgiye sahip olacak, bu konudaki uyuşmazlıklarda güvenilir bir kaynak olacaksınız.

  1. Akademik Makaleler Okuyun 

Hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir sorusu üzerine verebileceğim cevaplardan birisi de makale okumaktır. Makale okumayı ayrı bir başlık altında ele almak istedim çünkü ülkemizde makale okuma alışkanlığı oldukça düşük seviyelerde. Öğrencilerin büyük çoğunluğu basit bir makale inceleme değerlendirme ödevinde dahi zorlanıyor. Makale okumayı, analiz etmeyi ve üzerine değerlendirme yapabilmeyi alışkanlık haline getirmelisiniz. Anlamadığı konuda makale okuyan hukuk öğrencisi, hem derslerinde hem de mesleki hayatında farkını gösterecektir. Makaleler sayesinde açığınızı kapatabilir, üstünkörü öğrendiğiniz bir konunun en ince detaylarına vakıf olabilirsiniz. Örneğin ben, hukuk eğitimi ile ilgili bilgi sahibi olmama rağmen bu yazımı hazırlamadan önce Şahin Akıncı’nın Hukuk Eğitimi Üzerine Düşünceler makalesini okumayı ihmal etmedim.

  1. Yurt Dışına Gidin 

Hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir konusunda sıralanan maddelerden ülkemizde en az uygulananı yurt dışı deneyimidir. Elimde net bir veri olmamakla birlikte hukuk öğrencilerinin en fazla %1’lik kısmı Erasmus programından yararlanıyor ya da okul bitiminde yüksek lisans için yurt dışına gidiyor. Bu nedenle maddi gücünüzün el verdiği müddetçe Erasmus ile yurt dışına gidin. Üniversitenizin anlaşmalı olduğu ülkelerin niteliğine bakmayın, hukuk öğrencisi kabul eden ülkelerin  mutlaka bir katkısı olacaktır. Zira ülkemiz ne yazık ki Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde İran, Nikaragua, Myanmar, Nijerya gibi ülkelerin gerisindedir.

Hukuk öğrencisi için en büyük imkanlardan birisi de Avrupa Genç Hukukçular Derneği’dir.  Bu dernek, üyelerine Avrupa ülkelerinde hukuk stajı fırsatı sunmaktadır. Yazlık ve kışlık olmak üzere iki dönemde yapılan ve birkaç aydan oluşan eğitimler, hukuk öğrencisi için oldukça verimli olmaktadır. Son yıllarda ülkemizden çokça öğrenci kabul eden derneğin eğitimlerine katılabilir, ufkunuzu genişletebilirsiniz.

Hukuk öğrencisi için yurt dışı deneyiminin bir yolu da yüksek lisanstır. Okul ve dil puanınız ile üniversitelerin yüksek lisans bölümlerine başvurabilir, çeşitli burs imkanlarından yararlanabilirsiniz. Bu sizin hukuk gelişiminizi inanılmaz derecede etkileyecek, aynı zamanda yabancı dilinizi gelişecektir. Uluslararası hukuk yüksek lisans bölümlerini şuradan ulaşabilirsiniz.

  1. Kendinizi Fazla Yormayın 

Kendini geliştirme sevdalısı bazı hukuk öğrencisi arkadaşlarım, birinci sınıftan itibaren yaz stajlarına başlıyor. Açıkçası yaz aylarını avukat bürolarında geçirmenin yanlış olduğunu düşünüyorum. En azından 1-2 ve 3. sınıf düzeyinde bunun mantıklı olmadığını görüyorum. Hukuk fakültesi öğrencisi kendini nasıl geliştirebilir şeklinde hazırlanan birçok yazıda da bunun önerildiğini görüyor ve üzülüyorum. Yapmayın değerli arkadaşlarım, güzel yıllarınızı heba etmeyin. Size bir şey öğretmeyen, icra dairelerinde koşturacak beleş stajyer arayan bürolardan uzak durun. Sene içerisinde derslerinize güzel çalıştı iseniz, yazın dinlenmek sizin de hakkınız. Sadece eğer gerçekten sizinle ilgilenen cefakar avukat arkadaşlarımıza denk gelirseniz, belirli aralıklarla ziyaret edin ve tecrübelerinden yararlanın. Bunun yanında arada duruşmalara katılın ve sistemi uzaktan inceleyin.

  1. Yan Bir Uğraş Edinin 

 

Hep hukuktan konuşmak olmaz. Hukuk öğrencisi olmak önemli ise de beşer olmak hepsinden daha önemlidir. Hayat ne getirirse getirsin nihayetinde insan olduğunuzu asla unutmamalısınız. Fiziki ve psikolojik ihtiyaçlarınızın farkında olmalı, kendinizi ihmal etmemelisiniz. Neye ilgi duyuyorsanız onunla ilgili yan bir uğraş edinmelisiniz. Müzik, spor, sinema, tiyatro, gezi, kampçılık, ebru gibi etkinliklere katılmalı, hukuk öğrencisi olmanın verdiği stresi atmalısınız. Ayrıca her şeyi kısa zamana sığdırmak için uğraşmamalı, hedeflerinizi sistemli bir şekilde zamana yaymalısınız…

Yazımızın sonuna geldik…

Bunların hepsini ya da çoğunluğunu yaptığınızda çok para kazanıp güzel yerlere geleceğinizin garantisini vermek isterdim. Ancak ülkemizin şartlarını düşündüğümüzde 2+2 her zaman 4 etmiyor. Ancak size iyi bir hukukçu olacağınızın ve çevrenizde hukukçuluğunuz ile takdir kazanacağınızdan eminim.

Sevgilerimle…

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.